فخر الدين ابراهيم همدانى ( عراقى )
39
كليات ( فارسى )
آقاى محمود فرخ هست كه تاريخ 826 دارد . 3 - شرح خاورى همان شرحيست كه در قصر عارفان نيز ذكرى از آن رفته و پيش ازين در صحيفهء 14 چاپ شده است و از آنجا پيداست كه مقدمهاى در احوال فخر الدين عراقى دارد . 4 - شرحى كه برهان الدين عبد اللّه ختلانى از مشاهير عارفان و شاعران قرن نهم متوفى در 893 بر آن نوشته و وى را تأليفات چند در تصوف هست از آن جمله كتاب كشف الحجاب . 5 - شرحى كه درويش على بن يوسف كوكهرى نوشته است و وى از متصوفهء اوايل قرن نهم بوده و كتابى در تصوف بنام « زبدة الطريق » دارد كه در 805 تأليف كرده است و اين هر دو كتاب نزد من هست . 6 - شرح نور الدين عبد الرحمن جامى شاعر و عارف مشهور كه بنام اشعة اللمعات در 889 به پايان رسانيده و اين كتاب در مجموعهاى با مقصد اقصى و مبدأ و معاد يا زبدة الحقائق هر دو از عزيز الدين نسفى و منتخب جواهر الاسرار آذرى طوسى و طرب المجالس امير حسينى هروى و اصطلاحات صوفيه از شاه نعمة اللّه ولى و چهار عنوان بابا افضل كاشانى منتخب كيمياى سعادت امام غزالى و شرح بيتين مثنوى از جامى و شرحى از گلشن راز در طهران سابقا چاپ شده است . نكتهء مهمى كه دربارهء آثار تصوف هست اينست كه در بيشتر آنها مطالبى هست كه با ظاهر شرع و عقايد قشرى برخى از متشرعين سازگار نيست و گاهى هم پردهدرىهايى هست كه صوفيه خود آن را « شطحيات » اصطلاح كردهاند . به همين جهت برخى از ظاهرپسندان كوشيدهاند اين گونه سخنان صوفيان را تأويل و تعبير كنند و شروحى بر گفتار ايشان به همين نيت نوشتهاند . به همين جهت در نظر حقيقتبينان و كسانى كه به بلندى اين افكار پى بردهاند اين شرحها و پردهپوشىها ضرورتى ندارد و صوفيه خود آنچه را انديشيدهاند آشكار و روشن گفتهاند . به همين دليل من رجوع به اين شروح لمعات و بازگو كردن سخنان اين شارحان را ضرور نديدم و آگاهان خود از همان ظاهر سخنان عراقى در لمعات هر چه بايد دريابند درمىيابند وانگهى چون تا كنون متن لمعات جداگانه از روى نسختى معتبر چاپ نشده ضرور بود كه اين كار بشود و شادم كه درين مجلد اين كتاب را چنان كه مىبايست مجرد از حشو و